İnanç Direnci - SERAP ERBAY

11 Şubat 2019 Pazartesi

Kişinin başlangıçtaki inanışının temeli yanlışlansa bile, ilk yaptığı açıklamanın mantıklı gelmeye devam etmesi nedeniyle, bu inanışın değişmeye karşı direnç göstermesidir.

Araştırma

Durmadan ağlayan bir bebek ile geçirdiği bir akşamda, biberonla emzirmenin bebeklerde sancıya neden olduğuna kanaat getiren bir dede ya da nine düşünün: "Düşünecek olursanız, inek sütünün buzağılara bebeklerden daha iyi geldiği açıktır." Eğer bebeğin ağlamasına yüksek ateşin neden olduğu ortaya çıkarsa, biberonla beslenmenin sancıya neden olduğuna inanmakta ısrar edecek midir? Lee Ross, Craig Anderson ve meslektaşları, bu soruyu yanıtlamak için insanların akıllarına bir düzmece sokup ardından buna olan inancı sarsmaya çalıştı.

Yaptıkları araştırmalar, bir düzmeceyi yıkmanın özellikle de kişi bir kere bunun için mantıklı bir açıklama ürettiğinde, şaşırtıcı derecede zor olduğunu ortaya çıkardı. Deneylerin her birinde ilkin, katılımcılara, açıklama duyularak ya da öyküsel bir kanıt sunarak (Bir  inanç yerleştirildi). Ardından katılımcılardan bu fikrin neden doğru olduğunu açıklamaları istendi. Sonunda, araştırmacılar, katılımcılara gerçeği söyleyerek ilk bilgiyi tamamen çürüttüler: Bilginin deney için kurgulandığını ve katılımcıların diğer yarısının buna karşıt bir bilgi aldığını anlattılar. Yine de bu yeni inanç büyük olasılıkla katılımcılar inandıkları ilk şeye bağlı kaldığı için yüzde 75 oranında kalıcılığını korudu.

İnanç direnci olarak adlandırılan bu olgu, inançların, kendilerini oluşturan kanıtların çürütülmesine  karşın hayatta kalabildiklerini gösterir.

2002'den bu yana sadece tek bir partinin sürekli üst üste kazanmasının nedenlerinden biri budur. Çünkü halk bir kere inanmıştır ve bu inancını çürüten deliller dahi sunulsa inancını değiştirmeyecektir. Ben açıkçası önümüzdeki yerel seçimlerde de şu ankinden çok farklı bir sonuç beklemiyorum.

Sevgiyle kalın.

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI