Koca Yusuf - Süleyman Anıl Tombak

30 Temmuz 2020 Perşembe

Çin’de koronavirüs salgınının başladığı Vuhan kentinde yaşayan 35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşının “Koca Yusuf” operasyonuyla tahliye edilmesinin ardından Koca Yusuf merak konusu olmuştu. Koca Yusuf (1857- 4 Temmuz 1898), mindere çıkan ve grekoromen güreşi yapan ilk Türk pehlivanı olduğu sanılmaktadır. “Korkunç Türk” namıyla bilinen Yusuf, 1885 yılında Kırkpınar başpehlivanı olmuş; Avrupa’da ve ABD’de dönemin meşhur güreşçileriyle güreş tutmuştur. 138 kiloda ve 1.88 boyunda olan pehlivan ABD turnesinden döndüğü sırada bir gemi kazasında yaşamını yitirmiştir. Serbest güreşin efsanevî isimlerinden olan Yusuf, gücü, ahlakı ve iri gövdesiyle “Koca” lakabını almıştır. 1900 yılında Rıza Tevfik “Güreşte Avrupa Usulü ile Türk Usulü arasındaki Fark ve Müşahebet” başlıklı yazısında kendisinden “Koca Yusuf” diyerek bahsedince bu isimle özdeşleşmiştir.

Dünyada “Korkunç Türk (Terrible Turk)” namıyla meşhur olan pehlivanımızın efsaneviliği üzerine birçok manzume de kaleme alınmıştır. Bunlardan bir tanesi emekli albay Enver Tunçalp tarafından nazmedilmiş ve Sevil Tunçalp ile Yaşar Tombak’ın editörlüğünde “Türk Savaşları ve Türk Büyükleri (Manzum Tarih)” adıyla kitaplaştırılmış eserde geçen  “Koca Yusuf” isimli manzumedir. Bu şiirde Koca Yusuf’un doğumu, başından geçen olaylar, Fransa ve ABD macerası gibi hayatındaki belli başlı dönüm noktaları işlenmiştir. Bir başka şiir de Bayram Yelen tarafından kaleme alınmış epik bir manzume olan “Koca Yusuf” başlıklı şiirdir. Yelenî mahlasını kullanan Bayram Yelen, “Türk’ün gücü” olarak nitelendirdiği Koca Yusuf’un hayatını nazmetmiştir. Tevfik Dölek tarafından kaleme alınmış iki kıtadan oluşan bir başka şiirde de Koca Yusuf’un âlim bir şahsiyet olduğu bilgisine ulaşıyoruz.

Koca Yusuf, temiz ahlak ve kâmil iman üzerine bina ettiği pehlivanlığı sayesinde milletin ve sultanın duasını almıştır. Koca Yusuf ile ilgili “Türk Klasikleri Serisi” olan Fatma Çetin Kabadayı tarafından derlenmiş “Koca Yusuf Yenilmez!” isimli bir kitap da bulunmaktadır. Bu kitapta okuyucu kitlesi olan çocukların ahlakının çalışkanlık, yardımseverlik gibi kavramların üzerine kurulması ve tembellik, bencillik ve hilekârlığın zararlarının fark edilmesi amaçlanmıştır. Bir başka eser ise Halil Delice tarafından kaleme alınmış “Koca Yusuf Yalnızca Güle Yenildi” isimli eserdir. Hâkim bakış açısıyla kaleme alınmış eserde Yusuf’un cevap bulamadığı acılarla karşı karşıya kalması işlenmiştir.

Daha birçok kaynakta geçen Koca Yusuf’un hayatı ve onun hakkında yazılmış manzumeler bulunabilir. Konuyla alakalı daha detaylı bilgi arayışında olanlar yukarıda belirtilen kaynaklara göz atabilirler.

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI